Oftewel: hoe kunt u de originele lichtgrijze FERMACELL platen van andere onderscheiden? Lichtgrijs is lichtgrijs. Toch zijn er diverse in het oog springende kenmerken. Zo is de plaat níet beplakt met papier of karton en is hij niet uit verschillende lagen opgebouwd. Dit is eenvoudig aan de zijkanten te zien; de plaat heeft in de kern dezelfde lichtgrijze kleur als aan boven- en onderzijde. Bovendien is op de achterzijde van elke plaat het originele FERMACELL-stempel als ook het KOMO-stempel te zien.
Ritsen is de snelle en gemakkelijke methode om FERMACELL platen van 10 en 12,5 mm op maat te maken. De platen worden met het speciale FERMACELL ritsmes (of een degelijk stanleymes) eenvoudig langs een rechte lat éénzijdig ingekerfd. Daarna kunnen ze op deze breuklijn gemakkelijk gebroken worden. De werkwijze is goed te vergelijken met het op maat snijden van glas. Met ritsen- en-breken zijn de platen zeer snel op de gewenste maat te maken, hetgeen wezenlijk op arbeidskosten bespaart! Bovendien blijft stof bij ritsen-enbreken geheel achterwege. Ritsen-en-breken is niet geschikt voor FERMACELLplaten van 15 en 18 mm.
Een volkomen glad en structuurloos oppervlak kan nodig zijn als een kritische eindafwerking dit nodig heeft, bijvoorbeeld glad schilderwerk. Speciaal hiervoor is er FERMACELL Kant-en-klaar Finish. Het kan zowel volvlaks als alleen ter plekke van naden, voegen en schroef- of nietgaten worden aangebracht. Het materiaal laat zich zonder aanzetpunten opbrengen. Perfect voor chique wand- en plafondoppervlakken in de verfijnde binnenhuisarchitectuur. Bovendien kunnen de wanden en plafonds, na een droogtijd van 3 á 4 uur, meteen geschilderd worden.
Kant-en-klaar Finish is direct vanuit de emmer gebruiksklaar. Er hoeft niet te worden aangemengd en er is geen wachttijd om het mengsel te laten ‘rijpen’. Vroegtijdige uitharding in de emmer is er dan ook niet bij. Ander voordeel is dat de gebruiker bepaalt wanneer hij met werken stopt. De emmer kan gewoon worden afgesloten tijdens langere onderbrekingen.
De Kant-en-klaar Finish wordt aangebracht op een stofvrij en droog FERMACELL oppervlak waarvan de naden en schroefgaten reeds zijn afgewerkt met FERMACELL voegengips. Daarna wordt het gelijkmatig over het oppervlak afgereid. Dit geldt zowel bij de voegen als bij de koppen van schroeven en nieten.
Het aanbrengen van Kant-en-klaar Finish is eenvoudig. Het laat zich zeer dun opbrengen, een laagdikte van minder dan een halve millimeter volstaat! U heeft dan ook geen geoefende stukadoorshand nodig om toch een 100% egaal oppervlak te verkrijgen.
Voor het aanbrengen van Kant-en-klaar Finish gebruikt u brede ‘spachtelmessen’. Voor het fijnspachtelen van de lijmnaad of gipsvoeg is het FERMACELL fijnspachtelmes of een spaan van 250 mm het meest geschikt. Kant-en-klaar Finish op naden of voegen aanbrengen, vlak afstrijken, klaar.
Bij een volvlakse afwerking dient u de Kant-en-klaar Finish met het fijnspachtelmes van 250 mm op te brengen. Met het 450 mm brede FERMACELL spachtelmes strijkt u het materiaal glad af. Op deze manier verkrijgt u snel vlakke en structuurloze oppervlakken zonder lelijke aanzetten. En krijgt u toch geringe oneffenheden? Geen nood, FERMACELL Kant-en-klaar Finish kan zonodig worden bijgeschuurd met fijn schuurpapier.
Gipsvezelplaten bestaan welbeschouwd uit ‘niets meer’ dan een homogeen mengsel van gips en gerecycled papier. Dit mengsel wordt, na toevoeging van water, onder hoge druk tot stabiele en reukloze platen geperst, gedroogd en gezaagd. Tijdens het fabricageproces in de computergestuurde productiestraten wordt in het geheel geen bindmiddel toegevoegd. En dat is dan ook de reden dat gipsvezelplaten een behoorlijke stofontwikkeling geven tijdens het in het werk op maat zagen met elektrische gereedschappen. Tenzij men het juiste gereedschap hiervoor gebruikt. FERMACELL beveelt daarom de combinatie van de invalcirkelzaag ATF 55 EB met geleiderail en de stofafzuigmobiel CTM 22 E aan. Meer informatie vindt u bij Tooltechnic
Bepaal zelf uw plaatformaat De fabricagemethode van FERMACELL is gebaseerd op een oneindige productiestraat. De platen worden gezaagd in de afmeting 6 x 2,54 m. Perfect voor bijvoorbeeld prefab (hout)constructies als dakelementen. Dit plaatformaat is echter niet eenvoudig hanteerbaar. Daarom kent FERMACELL diverse standaard plaatformaten (Zie technische gegevens ). Bovendien kunt u de platen geheel op maat aangeleverd krijgen. Binnen 6,00 x 2,54 meter kunt u zelf bepalen welk formaat u wilt hebben.
Als op hun kant staande FERMACELL platen per ongeluk met water in aanraking komen, dan kunnen de randen gaan zwellen. Wat te doen? Niets. Dat wil zeggen, uit het water halen en ergens anders neerzetten. De volgende dag zijn de randzwellingen geheel verdwenen. De schroefvastheid heeft hier overigens in het geheel niet van te lijden.
FERMACELL afbouwplaten kunnen ook in werken worden gebruikt om er gebogen wanden en plafonds mee te maken. Het buigproces, waarbij de platen met veel water worden natgemaakt, heeft geen invloed op de oorspronkelijke eigenschappen als brandwerendheid, sterkte, drukvastheid en geluidswering. Dunne (bijvoorbeeld 10 mm) FERMACELL platen zijn het meest geschikt. Meerdere platen van deze dikte kunnen op elkaar worden bevestigd en gebogen.
Begonnen wordt met het maken van een buigmal waarop voorzichtig een plaat van bijvoorbeeld 260 cm lang wordt gelegd (in het midden). De plaat wordt met een overmaat aan water natgemaakt en afgedekt met een gesloten laag (bijvoorbeeld PE-folie). In één nacht tijd voegt de plaat zich naar de vorm van de mal. Vervolgens kan de folie worden verwijderd en is de plaat na circa twaalf uur droog. Na het van de mal aftillen wordt de plaat op de zijkant neergezet. De gebogen plaat heeft nagenoeg al z'n oorspronkelijke kwaliteiten behouden. De gebogen FERMACELL platen worden horizontaal gemonteerd op de draagconstructie. De stijlen van deze draagconstructie moeten wel dichter bij elkaar worden gezet, bijvoorbeeld h.o.h. 300 mm. Verder worden de normale verwerkingsrichtlijnen gevolgd. Het vastschroeven op de onderconstructie moet óf vanuit het midden van de plaat naar de uiteinden toe gebeuren, óf van het ene uiteinde naar het andere. Dit om spanningen in de plaat te voorkomen. De plaatnaden worden verlijmd met het maken van een ‘rondwand’ FERMACELL voegenlijm.
FERMACELL is zeer goed te recyclen. De twee ’ingrediënten’ oud-papiervezels en gips kunnen na recycling weer worden opgenomen in het productieproces. Zaagresten kunnen bij de fabriek in een speciaal daarvoor bestemde stortkoker worden gedeponeerd. De zaagresten mogen niet ‘verontreinigd’ zijn met metaaldelen, isolatiemateriaal of houtvezelplaat, zoals dat onder bepaalde typen vloerelementen zit. In de stortkoker mogen dus alleen 100% zuivere gipsvezelplaatresten verdwijnen.
Voor het terugnemen van afvalstukken rekenen wij een prijs die gemiddeld zo’n vijf keer lager ligt dan de prijs die andere leveranciers van afbouwplaten hiervoor vragen. FERMACELL stelt hiervoor zogenaamde Big Bags of containers ter beschikking. Nadat ze vol zijn, kunnen deze zakken/containers tegen geringe vergoeding bij Xella worden afgeleverd. Wordt vervoer een probleem, dan kunnen wij daarvoor zorgen.
FERMACELL platen mogen niet ‘koud’ tegen elkaar zonder voegverbinding gemonteerd worden. De reden is dat er meestal een afwerking op een wand wordt aangebracht, bijvoorbeeld behang of een verfsysteem. De platen onder deze afwerking moeten een goede verbinding met elkaar hebben. Als die ontbreekt, kunnen scheuren in de afwerking ontstaan ter plaatse van de plaatnaden. Drie methoden die een goede voegverbinding garanderen, zijn sterke, snelle lijmmethode en de meer traditionele gipsvoegmethode en AKvoegmethode. Lijmvoeg
Voor een goede lijmvoegverbinding gaat u uit van rechte plaatkanten (dit zijn de af fabriek aanwezige zaagkanten). Gaat u platen verzagen, let er dan op dat dit zuiver haaks gebeurt. De plaatkanten moeten stofvrij zijn voordat met het lijmen kan worden begonnen. De eerste plaat wordt tegen de stijlen (hout of metalen profielen) bevestigd. Deze dient geheel afgeschroefd of geniet te zijn.
Nu kunt u de voegenlijm tegen de zijkant van de plaat aanbrengen. Hiertoe wordt de spuitmond van de lijmkoker schuin afgesneden, zodat de doorsnede van de opening ongeveer 8 mm is. Zorg er altijd voor dat de lijm niet op de houten of metalen stijlen komt, maar alleen op de zijkant van de FERMACELL plaat. Er dient ongeveer 4/5 van de plaatdikte voorzien te zijn van lijm.
De tweede plaat wordt met een zijwaartse beweging stotend tegen de gemonteerde plaat aan gedrukt. Na het bevestigen van deze plaat ontstaat een lijmnaad die kleiner is dan 1 mm. De overtollige lijm is het gemakkelijkst te verwijderen als deze volledig is uitgehard (na ca. 24 uur). De lijm kan dan eenvoudig schuin weggestoken worden met een plamuurmes. Eventuele nog achterblijvende lijmresten zijn te verwijderen met een Surformschaaf. Groot voordeel van de lijmvoegverbinding is dat men geen rekening hoeft te houden met de 5 tot 7 mm brede voeg die bij de gipsvoegverbinding verplicht is. Precies uitmeten hoeft dus niet, wat veel sneller werkt. Een ander niet minder belangrijk voordeel is dat u met deze methode bespaart op uw achterhoutconstructie. De lijmverbinding is immers zo sterk dat horizontale naden niet ondersteund hoeven te worden met regels of profielen! Gipsvoeg
Bij deze toepassing is het belangrijk dat tussen de FERMACELL platen (10 of 12,5 mm dik) onderling een naad van 5-7 mm wordt gehouden. Deze naad is nodig om voldoende FERMACELL voegengips te kunnen aanbrengen. Bij een smallere voeg komt er onvoldoende FERMACELL voegengips in de voeg om een goede verbinding te bereiken. Ook bestaat bij een te smalle voeg de kans dat het water waarmee het voegengips is aangemaakt, te snel in de zijkanten van de plaat trekt waardoor de gipsvoeg ‘verbrandt’. Dit houdt in dat het gips onvoldoende reageert met het water. Het gips hardt niet voldoende uit, wat een goede verbinding in de weg staat. Er mag pas worden afgevoegd als de platen vrij zijn van bouwvocht, in het algemeen als de relatieve luchtvochtigheid in een gebouw gedurende twee dagen niet hoger is geweest dan 70%. Op zich is dit geen probleem, omdat men met het afvoegen kan wachten tot alle platen zijn gemonteerd. Men kan het afvoegen als het ware vlak voor de afwerkingsfase uitvoeren. FERMACELL voegengips kan worden toegepast zonder wapeningsband. Alleen bij speciale afwerkingen is wapeningsband nodig, bijvoorbeeld bij stuc- of spuitpleister (spacwerk). Achter een horizontale of verticale naad van 5-7 mm dient altijd een regel of een stijl te zitten. AK-voeg
Bij deze toepassing worden FERMACELL platen (10 of 12,5 mm dik) met een afgeschuinde kant stotend tegen elkaar aan gemonteerd. De voegverbinding wordt gemaakt door in het ontstane verdiepte gedeelte over de voeg een gaasband aan te brengen en het verdiepte gedeelte volledig vol af te voegen met FERMACELL Voegengips. Er mag pas worden afgevoegd als de platen vrij zijn van bouwvocht, in het algemeen als de relatieve luchtvochtigheid in een gebouw gedurende twee dagen niet hoger is geweest dan 70%. Op zich is dit geen probleem, omdat men met het afvoegen kan wachten tot alle platen zijn gemonteerd. Men kan het afvoegen als het ware vlak voor de afwerkingsfase uitvoeren. Achter een horizontale of verticale naad dient altijd een regel of een stijl te zitten.
Voordat u begint met het monteren van FERMACELL, maak van tevoren de keuze welke voegverbinding u gaat gebruiken: lijmen of 'gipsen'. Na montage is het te laat om te kiezen!
Lijmvoeg
In de projectensfeer (metaalstaanderwanden) levert de snelle voegenlijm-methode een aantal voordelen op. Bijvoorbeeld: platen kunnen stotend tegen elkaar worden gezet waardoor er meer ruimte is op de metalen of houten profielen om te kunnen schroeven of nieten. Dit vergemakkelijkt de montage. De horizontale naden kunnen worden gelijmd zonder gebruik te maken van een achterregel (bij de gipsvoeg moet dat wel). Vooral bij hogere wanden levert dat een snelheidsvoordeel op. Daarnaast is de lijmnaad sterker dan de voegengipsafwerking. Ook in natte ruimten levert de lijmvoeg extra sterkte, alhoewel hier ook de gipsvoeg kan worden toegepast.
Gipsvoeg
De gipsvoeg wordt traditiegetrouw vaak toegepast in houtskeletbouw. De FERMACELL platen worden ná het stellen van de gevelelementen in het werk afgewerkt met voegengips. Tijdens de prefabricage van de gevelelementen wil men immers het liefst zo min mogelijk afwerkingsmaterialen gebruiken vanwege uithardingstijden, de gevolgde werkmethode etc. Ook voorkomt men hiermee het 'breken' van de gipsverbindingen tijdens het transport van de gevelelementen
FERMACELL vereist geen speciale maníer van schroeven, wel speciale schroeven. Door de absolute homogeniteit van de plaat ontbreekt een laagsgewijze opbouw. Daardoor vindt een schroef overal in de plaat dezelfde hoge schroefvastheid (aan een 12,5 mm dikke FERMACELL wand bijvoorbeeld kunt u per hollewandplug 50 kg of per schroef 30 kg toevertrouwen, zonder rekening te houden met de plaats van de onderconstructie). Onafhankelijk van hoe diep er geschroefd wordt, de speciale FERMACELL snelbouwschroeven vinden altijd optimale houvast. Zelfs tot 10 mm vanuit de plaatrand.
Vaak komt het voor dat FERMACELL wanden aansluiten op andere bouwdelen (muren, plafonds e.d.). De wanden hebben dan in de meeste gevallen rechtstreeks contact met materialen als pleisterwerk, beton, metselwerk, staal of hout. Allemaal materialen met verschillend uitzettings- en krimpgedrag. Als men daarmee onvoldoende rekening houdt, dan kan zich dat uiten in scheuren in de eindafwerking ter plaatse van de hoeken. Of het voegwerk in de hoeken valt eruit.
Is vanuit de ruwbouw geen beweging meer te verwachten?
Bevestig in dat geval speciale papierstroken, PE-foliestroken of wapeningsstroken tussen de profielafdichting en het aangrenzende bouwdeel. De stroken moeten dermate breed zijn, dat ze buiten het plaatoppervlak uitsteken. Afstand tussen FERMACELL en aangrenzend bouwdeel: 5 tot 7 mm. Vervolgens voegt u de aansluiting met FERMACELL voegengips. Na het uitharden van het voegengips snijdt u de stroken af tot op het voegoppervlak.
Is vanuit de ruwbouw nog wél beweging te verwachten?
Dan kit u eenvoudig de aansluitvoegen tussen FERMACELL en aangrenzende bouwdelen af met een elastische kit (kitvoeg 5-7 mm). Gebruik een hoogwaardige kit, met een duurzame bewegingsopname van minimaal 20%. Bezuinig dus niet op de kit die u gebruikt! De rand van de plaat voorstrijken alvorens af te kitten.
Ritsen is de snelle en gemakkelijke methode om FERMACELL platen van 10 en 12,5 mm op maat te maken. De platen worden met het speciale FERMACELL voorsnijmes eenvoudig langs een rechte lat éénzijdig ingekerfd. Daarna kunnen ze op deze breuklijn gemakkelijk gebroken worden. De werkwijze is goed te vergelijken met het op maat snijden van glas. Met inkerven en breken zijn de platen zeer snel op de gewenste maat te maken, hetgeen wezenlijk op arbeidskosten bespaart! Bovendien blijft stof bij ritsen-enbreken geheel achterwege. Inkerven-en-breken is niet geschikt voor FERMACELLplaten van 15 en 18 mm.